Jak zapobiegać odleżynom u osoby leżącej?
Profilaktyka odleżyn opiera się na trzech rzeczach: regularnej zmianie pozycji, odpowiednim sprzęcie i pielęgnacji skóry. Jak często zmieniać pozycję i jak pielęgnować skórę, najlepiej ustalić z pielęgniarką lub lekarzem — zależy to od stanu zdrowia konkretnej osoby. Nasza rola to podpowiedź, jaki sprzęt ułatwia tę opiekę rodzinie.
Podstawą jest materac przeciwodleżynowy: zmiennociśnieniowy z pompą, który cyklicznie zmienia miejsca nacisku, albo statyczny z pianki o odpowiedniej strukturze. Materac zmiennociśnieniowy z pompą NFZ refunduje na zlecenie (z udziałem własnym 30%), materacy piankowych — nie. Pomocne są też łóżko z regulacją wysokości i oparcia, które ułatwia zmianę pozycji bez przeciążania opiekuna, oraz poduszki i kliny do układania ciała.
Jak dobrać materac
Materace zmiennociśnieniowe różnią się budową: bąbelkowe kładzie się na zwykły materac i stosuje zwykle przy mniejszym ryzyku, rurowe mają większe komory i lepiej sprawdzają się przy osobach, które leżą przez większość dnia. Przy wyborze sprawdź dopuszczalną wagę użytkownika, poziom hałasu pompy (pracuje całą dobę, także w nocy) i to, czy pokrowiec da się zdjąć i wyprać. Rodzaj materaca warto skonsultować z pielęgniarką, która zna stan skóry chorego.
Sprzęt, który odciąża opiekuna
Zmiana pozycji osoby leżącej kilka razy na dobę to ciężka praca. Łóżko z elektryczną regulacją wysokości pozwala opiekunowi pracować bez schylania się, a podnoszone oparcie ułatwia przesadzanie. Przydają się też prześcieradła ślizgowe ułatwiające przesuwanie chorego, kliny i poduszki do stabilnego układania na boku oraz podkłady chłonne, które chronią materac.
Gdzie szukać pomocy
Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej może odwiedzać osobę leżącą w domu, doradzić w pielęgnacji i wystawić zlecenie na materac przeciwodleżynowy. Przy osobach wymagających stałej opieki warto zapytać o pielęgniarską opiekę długoterminową domową w ramach NFZ. Jeśli na skórze pojawią się niepokojące zmiany, nie czekaj — skontaktuj się z pielęgniarką lub lekarzem.